Revalidatiezorg

Na ziekte of een ongeval is soms revalidatie nodig. Het doel van revalidatie is de conditie van lichaam en/of geest te verbeteren. De basisverzekering dekt de kosten van revalidatiezorg onder voorwaarden. Soms geeft ook een aanvullende verzekering recht op een vergoeding voor revalidatiezorg. Hierna gaan we in op de dekking vanuit de basisverzekering.

De inhoud en omvang van de zorg die wordt verstrekt of vergoed vanuit de basisverzekering  wordt mede bepaald door wat de betreffende zorgaanbieders aan zorg ‘plegen te bieden’. In dit geval betekent het dat iemand recht heeft op zorg, zoals revalidatie artsen die normaal geven. Ook wordt de inhoud en omvang van de aanspraak bepaald door de ‘stand van de wetenschap en praktijk’. Verder moet een verzekerde op de zorg naar inhoud en omvang zijn aangewezen en moet de zorg doelmatig en doeltreffend zijn.

Specifieke voorwaarden voor revalidatie

Er moet een handicap bestaan die het gevolg is van stoornissen of beperkingen in het bewegingsvermogen. Of er moet een handicap zijn die het gevolg is van een aandoening van het centrale zenuwstelsel. Deze handicap leidt vervolgens tot beperkingen in de communicatie, het verstandelijk vermogen of het gedrag. Door middel van revalidatie kan een bepaalde mate van zelfstandigheid worden bereikt of behouden.

Medisch specialistische revalidatie
Er is een verschil tussen algemene medisch specialistische revalidatie en interdisciplinaire medisch specialistische revalidatie. Algemene medisch specialistische revalidatie bestaat uit onderzoek en behandeling van patiënten door de revalidatiearts. Interdisciplinaire medisch specialistische revalidatie is de behandeling van patiënten door de revalidatiearts met één of meer behandelaars van zijn multidisciplinair samengesteld revalidatieteam. De behandeling staat onder directe leiding en verantwoordelijkheid van de revalidatiearts.

U kunt voor uw behandeling ook worden opgenomen. Dit gebeurt als dit volgens uw behandelaar nodig is voor een beter resultaat.

Geriatrische revalidatie

Dit betreft integrale en multidisciplinaire revalidatiezorg zoals specialisten ouderengeneeskunde die plegen te bieden. Het gaat dan om zorg in verband met kwetsbaarheid, meerdere ingewikkelde ziektes en afgenomen leer- en trainbaarheid. De zorg is gericht op het verminderen van de functionele beperkingen, zodat terugkeer naar de thuissituatie mogelijk is.

De duur van de revalidatie is maximaal 6 maanden. In bijzondere gevallen kan de zorgverzekeraar een langere periode toestaan.

De zorg moet voldoen aan het ‘stepped care’ principe
Voor de beoordeling of recht bestaat op revalidatie gebruiken zorgverzekeraars richtlijnen, standpunten en rapporten. Hieruit blijkt dat sprake moet zijn van ‘stepped care’. Het uitgangspunt van ‘stepped care’ is het aanbieden van de meest doelmatige behandeling. Het gaat dan om een effectieve behandeling, die het minst belastend is, het minst kostbaar is en het kortst duurt. Heeft een minder intensieve behandeling onvoldoende effect? Dan pas gaat men over op een meer intensieve behandeling.

Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat eerst wordt ingezet op enkelvoudige fysiotherapie in combinatie met zorg verleend door een psycholoog. Geeft dit niet het gewenste en naar medisch inzicht haalbare resultaat? Dan kan revalidatie de volgende stap zijn. De revalidatie zal meestal zonder opname plaatsvinden, maar zo nodig kan worden opgeschaald naar klinische revalidatie. Vandaar de term ‘stepped care’.

Zorginstituut Nederland

Het Zorginstituut adviseert de wetgever over de inhoud en omvang van de basisverzekering. Zorginstituut Nederland heeft in juni 2015 een standpunt uitgebracht over medisch-specialistische revalidatie. Dit standpunt blijkt in de praktijk nog onvoldoende houvast te bieden voor zorgaanbieders en zorgverzekeraars. Daarom zal het Zorginstituut naar verwachting eind 2020 een nieuw standpunt publiceren.

Paramedische zorg zoals enkelvoudige fysiotherapie, oefentherapie of ergotherapie

Van revalidatie moet de paramedische zorg worden onderscheiden. Zie hiervoor het thema over fysio- en oefentherapie.

Uit de praktijk

De Ombudsman Zorgverzekeringen: De verzekeraar wijst een behandeling af omdat deze niet voldoet aan het vereiste van ‘stepped care’. De Ombudsman vraagt de zorgverzekeraar dit uit te leggen.

Daan heeft last van chronische pijn. Hij heeft een aanvraag bij zijn zorgverzekeraar ingediend voor medisch specialistische revalidatie zonder opname. De zorgverzekeraar heeft deze aanvraag afgewezen. Volgens de zorgverzekeraar voldoet Daan niet aan het vereiste van ‘stepped care’. Het is Daan niet duidelijk wat de zorgverzekeraar hiermee bedoelt. Hij heeft in het verleden namelijk wel fysiotherapie gehad. Hij is bij zijn huisarts geweest en die heeft hem doorverwezen naar de revalidatiearts. De revalidatiearts heeft vervolgens gezegd dat medisch specialistische revalidatie hem zal helpen. Daan vindt daarom dat de zorgverzekeraar de aanvraag alsnog moet goedkeuren. De Ombudsman heeft de zorgverzekeraar  gevraagd uit te leggen waarom Daan niet voldoet aan het vereiste van ‘stepped care’. De zorgverzekeraar heeft vervolgens toegelicht dat de zorg in de eerste lijn voor de indicatie van Daan ten minste net zo effectief is als medisch specialistische revalidatie. Alleen als de eerstelijns behandelingen voldoende zijn geprobeerd, kan medisch specialistische revalidatie een optie zijn. Daan heeft recent geen fysiotherapie gehad. Ook is hij niet bij een ergotherapeut geweest. Daarnaast heeft hij geen psychologische ondersteuning gehad voor de klachten en de acceptatie daarvan. Daan is daarom eerst aangewezen op deze eerstelijns behandelingen. Pas als deze behandelingen niet werken, komt medisch specialistische revalidatie in beeld. Daan vindt het nog steeds jammer dat hij nu niet mag starten met medisch specialistische revalidatie. Hij is echter blij dat hij nu weet waarom de aanvraag werd afgewezen.

Heeft u een probleem met uw zorgverzekeraar over revalidatiezorg? En komt u er samen met uw zorgverzekeraar niet uit? Leg uw klacht aan ons voor
Klacht indienen ›

Vraag en antwoord

Wat is ‘stepped care’?

‘Stepped care’ houdt in dat wordt gezocht naar een effectieve behandeling. Dat wil zeggen de behandeling die het minst belastend is, het minst kostbaar is en het kortst duurt. Heeft deze minder intensieve behandeling onvoldoende effect? Dan pas gaat men over op een meer intensieve behandeling.

Wat is het verschil tussen fysiotherapie en revalidatie?

Fysiotherapie kan onderdeel zijn van een – multidisciplinair - revalidatietraject. Bijvoorbeeld in combinatie met behandelingen door een psycholoog en diëtiste, onder verantwoordelijkheid van een revalidatiearts.

Enkelvoudige fysiotherapie is eerstelijns zorg. Dit betekent dat geen verwijzing nodig is. Revalidatie is tweedelijns zorg. Hiervoor is een verwijzing noodzakelijk. Ook met een verwijzing bestaat nog niet zonder meer aanspraak, omdat ook het ‘stepped care’-principe van toepassing is. Pas als conservatieve behandelingen niet voldoende helpen en een multidisciplinaire aanpak nodig is bestaat aanspraak op de zorg. Deze moet doelmatig zijn.