Diagnose-behandelcombinatie (dbc)

Een ziekenhuis stuurt geen rekening voor losse afspraken, maar voor een dbc. En dbc bevat alle stappen die nodig zijn om een aandoening of ziekte te behandelen. Van het eerste consult tot en met de laatste controle. Een dbc geldt voor maximaal 120 dagen. Duurt de behandeling langer, dan opent het ziekenhuis een vervolg-dbc. De startdatum van een dbc is bepalend voor het eigen risico.

Hoe werkt een dbc?
Gaat u naar het ziekenhuis? Dan onderzoekt de arts u eerst en stelt vast wat u heeft. De arts overlegt met u over de behandeling. Of u bijvoorbeeld wordt geopereerd. Na al die onderzoeken en behandelingen bepaalt het ziekenhuis de juiste dbc. Voor het openen en sluiten van dbc’s gelden landelijke regels. Deze regels worden vastgesteld door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa).

Een dbc geldt voor maximaal 120 dagen. In sommige gevallen wordt een dbc al eerder afgesloten, bijvoorbeeld 42 dagen na een operatie. Duurt uw behandeling langer of blijft u onder controle? Dan opent het ziekenhuis een vervolg-dbc. De startdatum van de vervolg-dbc sluit altijd direct aan op de sluitdatum van de vorige dbc. Het zegt dus niets over wanneer u zelf in het ziekenhuis was. Een vervolg-dbc duurt maximaal 120 dagen. Zo nodig kan daarna opnieuw een vervolg-dbc worden geopend. Het traject loopt door totdat uw behandeling is afgerond.

Als het ziekenhuis de dbc heeft vastgesteld, dan hoort daar een declaratiecode bij. Voor elke declaratiecode is een prijs vastgesteld. Voor sommige dbc’s bepaalt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) een vaste- of een maximale prijs. Voor de rest spreekt uw zorgverzekeraar met het ziekenhuis een prijs af. Of stelt het ziekenhuis zelf de prijs vast.

Bij de prijs voor een dbc is niet gekeken hoeveel zorg u precies heeft gehad. Maar hoeveel zorg een patiënt gemiddeld nodig heeft bij dezelfde diagnose. In een dbc zitten ook kosten die niet direct met uw behandeling te maken hebben. Zo levert u via uw zorgverzekering ook een bijdrage aan het bestaan van een ziekenhuis bij u in de regio. De kosten voor een dbc kunnen dus, ook voor minder complexe situaties, aanzienlijk zijn.

Na afloop van elke dbc stuurt het ziekenhuis een rekening. Op deze rekening staan de dbc en de declaratiecode. Hele dure onderdelen van de zorg, zoals dure medicijnen of een opname op de intensive care vallen buiten de dbc. Die staan apart op de rekening.

Bekijk de uitlegvideo van de NZa over het betalen van ziekenhuiszorg

De startdatum van een dbc is bepalend voor het eigen risico
De kosten van een dbc worden verrekend met uw eigen risico. Een dbc is niet gebonden aan een kalenderjaar. De zorgverzekering en het eigen risico zijn dat wel. Daarom is landelijk geregeld dat voor de kosten van zorg de startdatum van de dbc bepalend is.

Lees ook de informatiekaart van de Nederlandse Zorgautoriteit over ziekenhuisbezoek in 2021 en eigen risico betalen in 2020.

Dit thema-item is voor het laatst aangepast op 8 juli 2021.

In de praktijk

Geschillencommissie Zorgverzekeringen: dbc-code verplicht op rekening
Klaas heeft in een privékliniek aan beide ogen een bovenooglidcorrectie gehad. Voordat hij werd geopereerd, heeft Klaas gebeld met de zorgverzekeraar. Volgens Klaas is hem toen verteld dat de kosten van de operatie worden vergoed, ook als die plaatsvindt in een privékliniek. Toch wil de zorgverzekeraar de operatie nu niet betalen. Een reden daarvoor is dat op de rekening voor de operatie geen dbc-code staat. Klaas is het niet eens met de beslissing van de zorgverzekeraar en vraag de geschillencommissie om een uitspraak.
De Geschillencommissie oordeelt dat de operatie gedeclareerd had moeten worden met vermelding van een dbc-code. Zonder deze code mag de zorgverzekeraar de kosten niet vergoeden. Dit volgt uit artikel 35 van de Wet marktordening gezondheidszorg. Verder heeft Klaas niet aangetoond dat de zorgverzekeraar hem aan de telefoon heeft toegezegd van deze regel af te wijken.
Deze uitspraak van de Geschillencommissie is gepubliceerd op www.kpzv.nl onder nummer SKGZ202001399.

Geschillencommissie Zorgverzekeringen: eigen risico 2019 én eigen risico 2020 is terecht
Aisha heeft in 2020 twee staaroperaties gehad. De oogkliniek heeft voor elke staaroperatie een rekening gestuurd. De zorgverzekeraar heeft de eerste operatie verrekend met het eigen risico 2019. De tweede operatie heeft de zorgverzekeraar verrekend met het eigen risico 2020. Aisha is het hiermee niet eens. Beide operaties hebben in 2020 plaatsgevonden. Volgens Aisha is daarom de verrekening met het eigen risico 2019 niet juist. Zij vraagt de Geschillencommissie om een uitspraak.

De Geschillencommissie overweegt dat er twee aparte operaties hebben plaatsgevonden. Daarom mocht de oogkliniek voor beide operaties een dbc openen. De dbc voor de eerste operatie is geopend op 13 november 2019. De dbc voor de tweede operatie is geopend op 28 januari 2020. Voor de verrekening van het eigen risico is de ingangsdatum van de dbc bepalend. Het verplicht eigen risico 2019 en 2020 werd daarom terecht berekend.
Deze uitspraak van de Geschillencommissie is gepubliceerd op www.kpzv.nl onder nummer SKGZ202001921.

Vindt u dat de zorgverzekeraar in uw situatie de dbc niet goed heeft toegepast? En komt u er samen met uw zorgverzekeraar niet uit? Leg uw klacht dan aan ons voor!
Klacht indienen ›

Vraag en antwoord

Waarom betaal ik twee keer eigen risico voor één behandeling?

Een dbc mag maximaal 120 dagen duren. Is de behandeling dan nog niet klaar? Dan opent het ziekenhuis een vervolg-dbc. De startdatum van de vervolg-dbc sluit altijd direct aan op de einddatum van de vorige dbc. Dat gaat net zolang door totdat uw behandeling helemaal klaar is. Na afloop van elke dbc stuurt het ziekenhuis een rekening. Zo kan het zijn dat u voor 1 behandeling meerdere rekeningen krijgt. Voor iedere rekening betaalt u eigen risico, tot in totaal het maximum bedrag van dat jaar. De startdatum van de dbc is daarbij bepalend. Is de eerste dbc bijvoorbeeld gestart in 2020 en de vervolg-dbc gestart in 2021? Dan betaalt u zowel het eigen risico van 2020, als van 2021.

Door de coronacrisis is mijn behandeling uitgesteld. Moet ik twee keer mijn eigen risico betalen?

Stel u bent in 2020 een behandeling gestart bij een arts in het ziekenhuis. Door de  coronacrisis is uw behandeling uitgesteld naar 2021. Er kan nu een situatie ontstaan dat u twee keer het eigen risico moet betalen. Namelijk het eigen risico van 2020 en het eigen risico van 2021. Dat komt doordat zorg in het ziekenhuis wordt gedeclareerd met dbc’s. Een dbc duurt maximaal 120 dagen. Duurt uw behandeling langer, dan wordt een vervolg-dbc geopend. De kosten van een dbc worden verrekend met uw eigen risico. De startdatum van de dbc is bepalend voor welk jaar u eigen risico moet betalen. Is er een dbc gestart in 2020 en een vervolg-dbc gestart in 2021. Dan betaalt u voor beide jaren eigen risico.

In de Tweede Kamer zijn aan de minister vragen gesteld over extra kosten voor uitgestelde zorg vanwege de coronacrisis. De minister heeft daarop geantwoord de regels niet aan te passen. Lees hier de gestelde vragen en het antwoord van de minister.